ویروس‌های اطلاعاتی
اخبار جعلی (Fake News) با هدف فریب دادن، کسب درآمد از طریق کلیک (Clickbait) یا ایجاد تفرقه اجتماعی تولید می‌شوند. آن‌ها معمولاً احساسات ما را نشانه می‌گیرند: ترس، خشم یا امید واهی.
نشانه‌های خطر در یک خبر
- تیترهای هیجانی: استفاده از کلماتی مثل “فوری”، “محرمانه”، “شوکه‌کننده” اغلب نشانه‌ی زرد بودن خبر است.
- منبع ناشناس: اگر منبع خبر “یک مقام آگاه” یا “شنیده‌ها” است و هیچ لینک معتبری وجود ندارد، شک کنید.
- تاریخ انتشار: بسیاری از اخبار جعلی، اخبار واقعیِ قدیمی هستند که دوباره بازنشر می‌شوند تا در زمان حال تنش ایجاد کنند.
قانون ۱۰ ثانیه مکث
قبل از اینکه دکمه Forward یا Share را فشار دهید، ۱۰ ثانیه مکث کنید. از خود بپرسید: آیا این خبر منطقی است؟ آیا منبع دیگری آن را تایید کرده است؟ همین مکث کوتاه می‌تواند زنجیره انتشار شایعه را قطع کند.